Examenstof
Kerndoel 5 - Politieke Stromingen
Maatschappijkunde | Politiek en Beleid | kerndoel 5 - Politieke stromingen: Liberalen, Socialistischen, Christendemocraten, Ecologisch en Extreem-Rechts.
Politieke stromingen en partijen (her)kennen. Uitgangspunten van politieke stromingen en partijen herkennen en benoemen. Hieronder per stroming de uitgangspunten / kenmerken:
Liberaal
Partijen: VVD, D66, PVV, FvD• Individuele vrijheid en individuele rechten –politieke grondrechten– staan centraal • Economische vrijheid, vrijheid om te ondernemen • Particulier initiatief: ruimte om een vereniging, bedrijf etc. op te starten etc. • Relatief kleine rol voor de overheid (Dereguleren: minder regels, wetten) • Belangrijke taak overheid bij handhaving van openbare orde en defensie • Bescherming van de rechtsstaat en handhaven van een democratisch staatsbestel: Een onmisbare voorwaarde voor de vrijheidsbeleving van de burgers. • Abortus en euthanasie: individuele vrijheid en eigen verantwoordelijkheid
• D66 ziet zichzelf als een sociaal-liberale partij. Belangrijke uitgangspunten van D66 zijn ook democratisering van politiek en samenleving, bestuurlijke vernieuwing bijvoorbeeld gekozen burgemeester, invoeren referendum.
Sociaaldemocratisch- en Socialistisch
Partijen: SP, PvdA, GL, 50+, DENK• Streven naar gelijkheid, vermindering van bestaande ongelijkheid in de wereld • Internationale solidariteit, verkleinen van verschillen in inkomen, welvaart, macht • Relatief grote rol van de overheid • Opkomen voor de zwakken in de samenleving, positie van laagste inkomensgroepen verbeteren
Christendemocratisch
Partijen: SGP, CU, CDA• Bijbelse waarden als naastenliefde en verantwoordelijkheid • Christelijke geloof als inspiratiebron • Rol overheid niet te klein of te groot: gespreide verantwoordelijkheid: De overheid helpt waar nodig, dus wel overheidszorg voor kwetsbare groepen. Verder zoveel mogelijk overlaten aan maatschappelijke organisaties • Rentmeesterschap: goed zorgen voor wat God ons heeft gegeven. Dit wordt vooral gebruikt als goede zorg voor het milieu. • Voor de ChristenUnie en de SGP is de bijbel leidend, voor het CDA minder.
Ecologisch
Partijen: PvdD, GL• Geen aantasting van natuur en milieu: milieuvriendelijk en duurzaam produceren en consumeren • Zorgen dat mensen anders leren denken (mentaliteitsverandering) en nieuwe wetten invoeren • De Partij voor de Dieren weigert links of recht te zijn, maar wordt vaak tot centrumlinks gerekend
Rechtsextremistisch
Partijen: NvU• Ongelijkwaardigheid met betrekking tot ras (racisme), nationaliteit (nationalisme), seksuele geaardheid of sekse. • Superioriteit van de eigen groep/ eigen volk/ natie • Centraal leiderschap, Gerichtheid op geweld • Vaak sympathie voor (leiders van) fascisme (rassenleer) van Nazi-Duitsland. • Komt vooral op in tijden van angst en crisis